Συχνές Ερωτήσεις

Υπογονιμότητα ονομάζεται η μη επίτευξη εγκυμοσύνης μετά από ελεύθερες, χωρίς προφύλαξη, επαφές για τουλάχιστον ένα χρόνο. Το χρονικό αυτό διάστημα δεν επιλέχθηκε τυχαία, αλλά βασίζεται στην παρατήρηση ότι η πιθανότητα να επιτύχει εγκυμοσύνη ένα ζευγάρι είναι περίπου 17% – 19% το μήνα, ενώ μετά από 23 μηνών επαφές περίπου 80% των ζευγαριών θα έχουν επιτύχει εγκυμοσύνη. Συμπεραίνεται λοιπόν ότι το ανθρώπινο είδος παρουσιάζει χαμηλό ποσοστό φυσικής γονιμότητας. Η υπογονιμότητα εμφανίζεται στο 15% περίπου των ζευγαριών με αυξανόμενες τάσεις. Στη χώρα μας υπάρχουν περίπου 250.000 υπογόνιμα ζευγάρια.

Καταρχάς η υπογονιμότητα αφορά και στους δύο συντρόφους, ενώ υπάρχει και ένα μικρό ποσοστό «ανεξήγητης» υπογονιμότητας.

Οι αιτίες μπορεί να είναι οργανικές ή λειτουργικές ενώ δεν αποκλείονται και οι περιβαλλοντολογικές, ψυχολογικές ή κοινωνικοοικονομικές αιτίες.

Σημαντικό ρόλο παίζει η ηλικία της γυναίκας, η οποία εμφανίζει μεγάλη μείωση στην επίτευξη εγκυμοσύνης μετά τα 35 και ακόμα μεγαλύτερη μετά τα 40.

Οι συνήθεις ενδείξεις που μας οδηγούν σε εξωσωματική γονιμοποίηση, είναι:

• Βλάβες στις σάλπιγγες

• Διαταραχές στην ωοθυλακιορρηξία

• Ενδομητρίωση

• Προβλήματα στον αριθμό, στην κινητικότητα ή στη μορφολογία των σπερματοζωαρίων

• Ανεξήγητη υπογονιμότητα

Για τη διερεύνηση και εξακρίβωση όλων των παραπάνω, διενεργούνται γενετικές και αιματολογικές εξετάσεις, οι πιο συνήθεις από τις οποίες αναφέρονται στις υπηρεσίες μας.

Κάθε ιατρική πράξη εκτός από τα θετικά της αποτελέσματα έχει μερικές φορές ανεπιθύμητες ενέργειες ή επιπλοκές.

Ειδικότερα ας δούμε τις διαδικασίες που εφαρμόζονται στην Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή Εξωσωματική Γονιμοποίηση:

• Η λήψη των φαρμάκων με υποδόριες ενέσεις ή ενδορινικό ψεκασμό δεν εμπεριέχει κινδύνους για την υγεία της γυναίκας.

• Το σύνδρομο υπερδιέγερσης ωοθηκών είναι μία επιπλοκή όπου η αύξηση του μεγέθους των ωοθηκών συνοδεύεται από υπερπαραγωγή ωοθηκικών ορμονών και αγγειοδραστικών ουσιών με αποτέλεσμα μία αυξημένη διαπερατότητα των αγγείων. Εμφανίζεται με συμπτώματα διάτασης της κοιλιάς (πρήξιμο) και πόνο στο υπογάστριο. Το σύνδρομο συνήθως υποχωρεί μόνο του και σε σπάνιες περιπτώσεις χρειάζεται παρακολούθηση σε κλινική.

Τα τελευταία χρόνια όμως, μπορούμε να μειώσουμε πολύ τις πιθανότητες εμφάνισής του ή και να τις εκμηδενίσουμε, με τη σωστή επιλογή του πρωτοκόλλου διέγερσης, την επιλογή του GnRH αγωνιστή για πρόκληση ωορρηξίας ή και κατάψυξη όλων των εμβρύων (freeze-all) σε περιπτώσεις υψηλού κινδύνου. Στην τελευταία περίπτωση η εμβρυομεταφορά μπορεί να γίνει τον μήνα που ακολουθεί τη διέγερση.

• Στην ωοληψία που είναι μία χειρουργική μικροεπέμβαση με νάρκωση, μπορεί σπάνια να υπάρξουν επιπλοκές όπως εισρόφηση γαστρικού περιεχομένου εάν δεν είναι άδειο το στομάχι, μικρή αιμορραγία, κλπ. Οι επιπλοκές αυτές είναι όμως άμεσα εμφανείς και αντιμετωπίζονται γρήγορα και αποτελεσματικά.

• Υπάρχει πιθανότητα δίδυμης κύησης (16 – 18%) ή πολύδυμης (3 – 4%) που περιορίζεται με την τοποθέτηση μέχρι 3 εμβρύων στη μήτρα.

• Μετά από εξωσωματική, είναι δυνατό να υπάρξει εξωμήτριος κύηση σε ποσοστό λίγο υψηλότερο από ό,τι σε φυσιολογική εγκυμοσύνη, χωρίς να είναι γνωστά τα αίτια. Μία τέτοια κύηση όμως γίνεται νωρίς αντιληπτή, λόγω της στενής παρακολούθησης των γυναικών μετά από υποβοηθούμενη αναπαραγωγή, και αντιμετωπίζεται όταν είναι ακόμα σε αρχικό στάδιο.

• Λίγο αυξημένα (12% – 15%) είναι και τα ποσοστά αποβολών που στις φυσιολογικές εγκυμοσύνες είναι 8 – 10% και μπορεί να οφείλονται στον υψηλότερο μέσο όρο ηλικίας των γυναικών που κάνουν εξωσωματική.

Είναι πιθανό, έχει παρατηρηθεί αρκετές φορές μετά από μία εξωσωματική γονιμοποίηση.

Είναι μύθος ότι οι πολλαπλές προσπάθειες έχουν επιπτώσεις στην υγεία της γυναίκας. Tα μέχρι σήμερα δεδομένα, δείχνουν ότι οι μέθοδοι υποβοηθούμενης αναπαραγωγής και οι φαρμακευτικές θεραπείες οι οποίες χορηγούνται, δεν αυξάνουν τους κινδύνους για την υγεία της γυναίκας και κυρίως τους κινδύνους για καρκινογένεση. Από την άλλη μεριά, το να μην αποκτήσει μια γυναίκα παιδιά εξαιτίας υπογονιμότητας αποτελεί παράγοντα κινδύνου για ορισμένες μορφές καρκίνου.

Η πολυετής εμπειρία στην εξωσωματική αλλά και τα επιστημονικά δεδομένα που υπάρχουν μέχρι σήμερα δείχνουν ότι μια γυναίκα όσες φορές και αν υποβληθεί σε τεχνητή γονιμοποίηση, αντιμετωπίζει τους ίδιους κινδύνους με μια γυναίκα που προσπαθεί να αποκτήσει μωρό διά της φυσιολογικής οδού. Θεωρητικά, λοιπόν, μπορεί να γίνουν ανεπιφύλακτα πολλές προσπάθειες και έχουν καταγραφεί ανάλογες εγκυμοσύνες.

• Η εξωσωματική γονιμοποίηση είναι μία ανώδυνη ιατρική μέθοδος.

• Το Κέντρο μας εφαρμόζει όλες τις μεθόδους υποβοηθούμενης αναπαραγωγής με υψηλά ποσοστά επιτυχίας.

• Το 70% όσων προσπαθούν, στο τέλος της διαδρομής θα γίνουν γονείς.

Οι μελέτες στα εκατομμύρια των παιδιών που έχουν γεννηθεί με εξωσωματική μέχρι σήμερα βρέθηκε ότι δεν εμφανίζουν αυξημένο ποσοστό συγγενών ανωμαλιών ούτε διαφορές με τα παιδιά που γεννιούνται με φυσιολογικό τρόπο από γονείς με υπογονιμότητα.

Αφενός μεν η μεγάλη συχνότητα του προβλήματος, αφετέρου δε η θεαματική πρόοδος που έχει συντελεστεί στο σκέλος της θεραπείας, αρκετά χρόνια μετά τη γέννηση του πρώτου μωρού από εξωσωματική γονιμοποίηση (IVF), αλλάζουν σιγά-σιγά τον τρόπο με τον οποίο όλοι μας αντιμετωπίζουμε τις δυσκολίες σύλληψης.

Ασφαλώς, η ρεαλιστική προσέγγιση ενός τέτοιου σημαντικού θέματος, χωρίς αντιεπιστημονικά ταμπού, φοβικά σύνδρομα και εμμονή σε παρωχημένες αντιλήψεις, μόνο θετικά μπορεί να επηρεάσει τα υπογόνιμα ζευγάρια την κρίσιμη στιγμή της απόφασης να προσπαθήσουν να φέρουν στον κόσμο ένα παιδί.

Αυτή την ώρα, όταν οι δύο σύντροφοι που επιθυμούν να δημιουργήσουν οικογένεια αποφασίσουν να παραδεχθούν και τελικά να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα με τη βοήθεια των ειδικών, είναι σημαντικό να είναι απαλλαγμένοι από προκαταλήψεις, ενοχές και άσκοπες φορτίσεις που θα δυσχεράνουν τις προσπάθειές τους. Ούτως ή άλλως, στο πλαίσιο της μεθοδευμένης προσέγγισης και του αναλυτικού διαγνωστικού ελέγχου, δουλειά δική μας, των υπεύθυνων μαιευτήρων-γυναικολόγων και ειδικών της ανθρώπινης αναπαραγωγής, είναι να μετριάσουμε την ψυχολογική φόρτιση παρέχοντας την κατάλληλη, αξιόπιστη ενημέρωση. Ένα τοπίο λοιπόν που συχνά μοιάζει σκοτεινό, μπορεί να φωτισθεί με την παροχή της υπεύθυνης πληροφόρησης που πρέπει να είναι σαφής και ξεκάθαρη:

1. Η υπογονιμότητα αφορά στο ζευγάρι και όχι μεμονωμένα στα άτομα. Οι δύο σύντροφοι καλούνται να την αντιμετωπίσουν μαζί, στο πλαίσιο μιας στενής σχέσης αλληλοϋποστήριξης.
2. Στη χώρα μας υπάρχουν περίπου 250.000 υπογόνιμα ζευγάρια. Όσοι λοιπόν δεν έχουν γευθεί ακόμα τη χαρά της μητρότητας/πατρότητας ας μην αισθάνονται δακτυλοδεικτούμενοι και μόνοι.
3. Η σύγχρονη ιατρική φαρέτρα προσφέρει ποικιλία λύσεων, ένα ευρύτατο φάσμα θεραπειών με εξαιρετικά αποτελέσματα. Το 70% όσων προσπαθούν, στο τέλος της διαδρομής θα γίνουν γονείς.
4. Όσο πιο γρήγορα τόσο καλύτερα! Ο χρόνος ας είναι σύμμαχος των προσπαθειών γονιμότητας, καθώς δεν πρέπει να αναβάλουμε άσκοπα τη θεραπεία, ιδιαίτερα όταν η αναπαραγωγική ηλικία της γυναίκας είναι προχωρημένη.
5. Οι προσφερόμενες θεραπείες, στα χέρια των υπεύθυνων, είναι όχι μόνο ιδιαίτερα αποτελεσματικές αλλά και απόλυτα ασφαλείς για την υποψήφια μητέρα και για το νεογέννητο μωρό.
6. Βρισκόμαστε στην πρώτη γραμμή της παγκόσμιας έρευνας και των ιατρικών εξελίξεων του τομέα της Ανθρώπινης Αναπαραγωγής, το δε Κέντρο μας, προσφέρει υψηλού επιπέδου υπηρεσίες.

Η κατανόηση συγκεκριμένων, επιστημονικά τεκμηριωμένων αρχών, όπως αυτές που προαναφέρθηκαν, συμβάλλει αποφασιστικά στο να σπάσει ο φαύλος κύκλος του στρες που συχνά καταδυναστεύει το υπογόνιμο ζευγάρι. Και αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό αφού:

• Το στρες μπορεί να οδηγήσει σε δυσκολίες σύλληψης (μέσω ορμονικών διαταραχών και επιβάρυνσης του φυσιολογικού γεννητικού κύκλου), ενώ

• Η υπογονιμότητα, μοιραία, αυξάνει την ψυχολογική φόρτιση ως ένας άκρως στρεσογόνος παράγοντας.

Αξίζει λοιπόν ενσυνείδητα, με αισιοδοξία και πίστη στο τελικό καλό αποτέλεσμα, το υπογόνιμο ζευγάρι να κάνει το πρώτο βήμα αφού με τη βοήθεια και καθοδήγησή μας μπορεί ρεαλιστικά να στοχεύσει και να φτάσει στο μεγάλο ζητούμενο: να γευτεί τη μοναδική χαρά της γονιμότητας!